Şark Dişçisi

Müzikli, danslı, şenlikli bir gösteri olan oyun, zamanın İstanbul Ermenileri arasında geçen, birbirini aldatan eşlerin, kavuşamayan aşıkların hikayesini konu alıyor. Parası için evlendiği, kendinden yaşça büyük karısını her fırsatta aldatan Taparnigos’un hır gür içinde geçen mutsuz evliliğin çevresinde gelişir olaylar. Şark Dişçisi namıyla İstanbul’da hatırı sayılır bir üne sahip dişçi Taparnigos çapkınlık ve hovardalık için kendisini Pera sokaklarına attığı bir gece öfkeli karısı Marta’nın kılık değiştirerek peşine düşmesiyle hayatının en zor saatlerini yaşar. Karısını aldattığı kadının kocası Tovmas’ın, zorla evlendirmek istediği kızının ve sarsak uşağının da araya girmesiyle işler içinden çıkılmaz bir dolantı komedyasına dönüşür ve sonunda herkes hak ettiğini bulur. 2007 yılında Boğaziçi Üniversitesi bünyesinde kurulan Kültürel Çoğulculuk Çalışma Grubu (KÇÇG)’nun Hagop Baronyan hakkında yürüttüğü araştırmalar Şark Dişçisi’nin (Adamnapuyjn Arevelyan) sahneye taşınmasının ilk adımlarını oluşturmaktadır. Bu çalışmaların sonucunda Türkçe çevirisi ve basımı olmayan metnin 2011 yılında Boğos Çalgıcıoğlu tarafından çevirilerek basımının gerçekleştirilmesi İstanbul’un ve 19. yüzyıl Osmanlı edebiyatının çok önemli bir hiciv yazarı Hagop Baronyan’ı çok geç de olsa tanımamıza aracılık etmiştir. Bir buçuk asır önce İstanbul’da yazılmış Ermenice bir oyunu, Ermenice bilmeyen İstanbul seyircisi ile ilk kez karşılaştırarak unutulmuş -ya da kültürel politikalar sebebiyle unutturulmuş- bir yazara ve eserine hak ettiği itibarı geri verebilmek bizler için öncelikle önemli bir sorumluluktu. Bunun yanı sıra Osmanlı gösteri sanatları tarihini kültürel çoğulcu bir bakış açısıyla ele alıp, tiyatro seyircisine Türkiye’de yaşayan kültürel kimliklerin zenginliğini hatırlatabilmek ve bu sayede bir ortak kültürel yaşam hayalini ilham edebilmek oyunun sahnelenmesinin başlıca dayanak noktalarını oluşturmuştur. İlk kez 2011 yılında Engin Alkan rejisiyle İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları tarafından sahnelenen ve üç sezon boyunca çok yüksek bir doluluk oranıyla seyirciden çok yoğun ilgi gören, pek çok ödülle gündem yaratan oyun bu kez yine Engin Alkan rejisiyle Bursa’da Nilüfer Tiyatro tarafından röpriz bir prodüksiyonla seyirci karşısına çıkmaktadır.