Jaz

Fransızca yazan en önemli çağdaş yazarlardan biri olan Koffi Kwahulé’nin Jaz metni bir oyun olarak yazılsa da aslında bir müzik partisyonu. Yazı dilini jazz müziği estetiği üzerine kuran Kwahulé, bir hikayeden çok bir titreşim, bir ritm sunar. Sessizlikler, patlamalar, tekrarlar, doğaçlamalar onun dramaturji yöntemidir. Seyirciye anlatı sunmaz; bir ses alanına sokar. Konser-tiyatro formatında olan Jaz’da, travmanın, sessizliğin, direncin, utancın, parçalanmanın ritmi sahneye taşınıyor. Hikaye dramatik gerçekçilikle değil, müzikle kuruluyor. Failin diliyle, kurbanın dili iç içe geçiyor, metin bir spiral gibi her tekrarda biraz daha derine iniyor. Bir anlatıdan öte bir hesaplaşma olan Jaz’da, beden, ses ve ritm ile kendisi bir enstrumana dönüşen Firdes Üçlertoprağı sahnede bir karakter değil, bir frekans yaratıyor, travmanın titreşimini sahneye taşıyor. Bizden başka kimsenin duyamayacağı, ancak gözlerimizi kapatınca duyabileceğimiz kendi adımızı bize hatırlatıyor.