Zihni Göktay: Seyircinin gönlüne dokunmasını bilen, sahnede her akşam yeniden doğan bir usta.

Bazı sesler var, bir kez duyunca bir daha çıkmaz gider. "Şişli'de bir apartıman, yoksa eğer hâlin yaman" dizeleri bu türden bir sestir; onlarca yıldır kulağımıza fısıldayan, neşesiyle tüm o ağır yılları biraz daha taşınır kılan bir ses. Ve bu sesin arkasındaki insan, Türk tiyatrosunun kalbine çakılmış bir çivi gibi duran Zihni Göktay, 6 Temmuz 2026'da 80 yaşında son perdesini kapattı.

Haberi kızı Zeynep Göktay Dilbaz duyurdu. "Son anına kadar yeniden sahneye çıkma umudunu korudu" dedi kızı. Tiyatroyu sadece meslek olarak değil, nefes almak için yaşayan bir insanın portresini çizdi bu cümle. Türk tiyatrosu önemli bir ustayı uğurlarken, biz de bu satırlarda Zihni Göktay'ın bıraktığı muazzam mirasa bakmak istedik.

Perdeler Kapandı: 80 Yıllık Bir Ömrün Sonu

Abdullah Zihni Göktay, 2 Aralık 1945'te İstanbul'un Fatih semtinde dünyaya geldi. Terzi İbrahim Bey ile Kübra Hanım'ın ikinci çocuğu olarak büyüdü. Babası gençlik yıllarında amatör tiyatroyla ilgilenmişti; bu yüzden içindeki tiyatro ateşinin genlerden geldiğini sonraki yıllarda sık sık dile getirdi.

Zihni Göktay, son yıllarını Fenerbahçe'deki evi kentsel dönüşüme girince kendi isteğiyle taşındığı bir huzurevinde geçiriyordu. Uzun süredir devam eden sağlık sorunlarının üstesinden gelmek için mücadele etti, ama son nefesini bu mütevazı köşede verdi. Geride kızı Zeynep Göktay Dilbaz ve oğlu Ömer kaldı. Eşi Sevinç Hanım'ı ise 2022'de kaybetmişti; elli yıla yakın bir birlikteliğin ardından.

Türk tiyatrosu, tuluat geleneğinin son temsilcilerinden birini, 72 farklı oyunda izleyiciyle buluşan bir ustayı yitirdi. Ama sahnede bıraktığı her şey, Zihni Göktay'ı hatırlamak için yeterinden fazla.

Tiyatroya Açılan Kapı: Karagöz'den Şehir Sahnelerine

Babası İbrahim Bey, oğlunu futboldan uzak tuttu. Düşüp bir yerini kırmasından korktuğu için sokakta top oynamasına bile izin vermedi. Bunun yerine küçük Zihni'ye Karagöz ve Hacivat tasvirleri hediye etti; onu durmadan tiyatroya götürdü. Bu tesadüf gibi görünen tercih, Türk tiyatro tarihinin en önemli oyuncularından birini yarattı.

Zihni Göktay, çocukluğunda Darülbedayi'nin çocuk tiyatrosunu izleyerek büyüdü. 12 yaşından itibaren büyüklerin oyunlarını da takip etmeye başladı. İlkokulda piyeslere çıktı, Pertevniyal Lisesi'nde tiyatro kolunda çalıştı. Lise sonrası Eminönü Halk Evi'nde sahne aldı; 1960-1964 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Millî Türk Talebe Birliği Gençlik Tiyatroları'nda oynadı. Profesyonel kariyeri ise 1964'te Ankara Meydan Sahnesi ile başladı. Yaklaşık dokuz yıl boyunca Ankara'da kulis tozu yuttu; kendini yetiştirdi, pişirdi. 

25 Lira Yevmiye ile Başlayan Büyük Yolculuk

1973 yılında Zihni Göktay, soluğu İstanbul Şehir Tiyatroları'nda aldı. Dönemin yöneticisi, büyük usta Vasfi Rıza Zobu ona şunu söyledi: "25 lira yevmiye ile figüran kadromuz var. İsterseniz gelin. İlerleyen zamanda sizi ana kadroya geçirme imkânımız olabilir."

Göktay kabul etti. Ve o 25 liralık figüranlık, 36 yıllık bir ana kadro serüvenine kapı araladı.

İstanbul Şehir Tiyatroları'nda sahne aldığı yıllarda Zihni Göktay, dönemin devleriyle omuz omuza çalıştı: İsmail Dümbüllü, Muammer Karaca, Vasfi Rıza Zobu... Her biri Türk tiyatrosunun ayrı bir okulu, ayrı bir geleneğiydi. Göktay, bu isimlerin yanında hem oynadı hem öğrendi hem de kendine özgü bir ses geliştirdi.

Lüküs Hayat ile 28 Yıl: Rıza Olmak

"Şişli'de bir apartıman / Yoksa eğer hâlin yaman / Nikel kübik mobilyalar / Duvarda yağlı boyalar..."

Ekrem Reşit Rey'in kaleme aldığı, Cemal Reşit Rey'in müziğini bestelediği Lüküs Hayat, Türk tiyatro tarihinin en uzun ömürlü eserlerinden biridir. 1933'te Tepebaşı Tiyatrosu'nda perde açan bu operet, Batılılaşma çabalarının yarattığı sınıf çatışmasını neşeli bir dille gözler önüne serer. "Şişli'de bir apartman"ı olmak için kendini zorlayanlar, görünmek için olmak yerine var olmak için göründükleri sanılanlar... Konu ne kadar eskiyse o kadar taze.

Zihni Göktay, bu operette Rıza karakterini canlandırdı. Ve tam 28 yıl boyunca bu rolden ayrılmadı.

28 yıl. Bir çocuğun doğup büyüyüp yetişkin olacağı bir süre boyunca, Göktay her sezon aynı sahneye çıktı; aynı ama hiçbir zaman tam olarak aynı olmayan bir Rıza'yı seyirciye sundu. Tiyatronun büyüsü burada gizlidir zaten: aynı metin, aynı notalar, ama her gece bambaşka bir an.

1985'in Altın Prodüksiyonu: Dormen ve Göktay

Lüküs Hayat'ın en parlak dönemlerinden biri, şüphesiz 1985'te Haldun Dormen yönetiminde İstanbul Şehir Tiyatroları'nda sahnelenen prodüksiyondur. Gencay Gürün'ün ısrarlı teklifleri sonucu başlayan bu çalışma, Zihni Göktay başrolünde, dönemin en usta oyuncularından oluşan görkemli bir kadroyla sahneye taşındı.

Gala günü, operatin ilk oyuncuları Semiha Berksoy ve Bedia Muvahhit de izleyiciler arasındaydı. Alkışlar bitmiyor, hatta Cemal Reşit Rey sahneye çıkarılınca gözyaşları aktı. Harbiye Şehir Tiyatrosu bilet almak için uzayan kuyruklar, caddenin sonuna kadar uzanıyordu.

Dormen, anı kitabında o geceyi şöyle anlattı: "Cemal Reşit ve Semiha Berksoy, bütün kadroyla birlikte Lüküs Hayat'ı söyleyince seyircilerden birçoğu gözyaşlarını tutamadı." Ve bu prodüksiyon yıllarca kapıları kapalı oynamaya devam etti. Bu başarının mimarlarından biri de Zihni Göktay'dı; seyircinin gönlüne dokunmasını bilen, sahnede her akşam yeniden doğan bir usta.

Sinemadan Ekrana: Sunal'dan Dizilere

Tiyatro sahnesi Zihni Göktay'a yetmedi; ya da daha doğrusu, Kemal Sunal ona "Şehir Tiyatroları'nda ne uzarsın ne kısalırsın, gel film yapalım" dedi. Göktay gülünce kabul etti. 1976'da Tosun Paşa ile başlayan sinema macerası, Atla Gel Şaban ve Meraklı Köfteci gibi filmlerle sürdü. Sunal ile birlikte çektiği bu filmler, onun geniş kitlelere ulaşmasını sağladı. Fahriye Abla'da Fahriye'nin dayısını, Hababam Sınıfı Merhaba'da ise hiç unutulmayacak edebiyat hocası Üçbuçuk Yusuf'u oynadı.

Televizyon dünyasında da iz bıraktı Zihni Göktay. Zaman Mekan Makinesi'ndeki mucit rolü, Kuruntu Ailesi'ndeki dedikoducu Safinaz'ın eşi Bayram Efendi, Bizimkiler'deki Muvaffak Bey ve Koçum Benim'deki okul müdürü İsmail Bey karakterleri, onu ekrana her kapandığında arayıp sorduran oyunculardan biri yaptı.

Tuluat Geleneğinin Son Neferi

Zihni Göktay, tuluat tiyatrosunun son temsilcilerinden biri olarak kabul edilirdi. Tuluat; metnin dışına çıkabilme, seyircinin o anki enerjisine göre sahneyi dönüştürebilme, anlık doğaçlamayla hem güldürüp hem düşündürebilme sanatıdır. Bu gelenek, İsmail Dümbüllü ve Muammer Karaca'dan başlayarak Göktay'ın kuşağına taşındı.

Onun sahnedeki en büyük gücü de buydu: her gece başka, her gece canlı, her gece özgün. Metinden öte, karaktere dönüşmek. Seyircinin gözlerine bakarak oyunu oynayan nadir oyunculardan biriydi.

Tiyatronun Işığı Sönmez

Zihni Göktay gitti. Ama sahneye bıraktıkları kaldı. Lüküs Hayat'ın o naif ve keskin şarkıları, Tosun Paşa'daki güldürü, Bizimkiler'deki sıcaklık... Bunlar bir aktör portföyü değil, toplumsal hafızanın parçaları. Göktay, onlarca yıl boyunca hem güldürdü hem düşündürdü hem de tiyatronun bu topraklarda ne kadar derin kökler saldığını hatırlattı.

Tuluat geleneğinde öğrendiği o değerli ders —seyirciyle birlikte var olmak, metnin ötesine geçmek— tiyatronun özüdür. Ve bu öz, iyi sahnelerde, iyi oyuncular eliyle her gece yeniden hayat bulmaya devam eder.

Siz de bu mirası yaşatmak ve Türk tiyatrosunun yeni seslerini keşfetmek istiyorsanız thehouseseat.com'a kayıt olun; oyunları takip edin, sahneleri doldurun, tiyatroyu yaşatın. Çünkü Zihni Göktay gibi ustalar, boş salonlarda değil dolu gözlerle izleyen seyircilerle hatırlanmak isterdi.

Sıkça Sorulan Sorular

Zihni Göktay kimdir?

Zihni Göktay, 2 Aralık 1945'te İstanbul'da doğan, Türk tiyatrosu ve sinemasının usta oyuncusudur. İstanbul Şehir Tiyatroları'nda 36 yıl boyunca 72 farklı oyunda sahneye çıkmış; en çok Lüküs Hayat operetindeki Rıza rolüyle tanınmıştır.

Zihni Göktay ne zaman vefat etti?

Zihni Göktay, 6 Temmuz 2026 tarihinde 80 yaşında hayatını kaybetti. Ölüm haberini kızı Zeynep Göktay Dilbaz duyurdu.

Lüküs Hayat'ta hangi rolü oynadı?

Zihni Göktay, Lüküs Hayat operetinde Rıza karakterini 28 yıl boyunca canlandırdı. 1985'te Haldun Dormen yönetiminde sahneye konan bu prodüksiyon, Şehir Tiyatrosu'nun en uzun soluklu ve en çok izlenen oyunlarından biri oldu.

Zihni Göktay hangi filmlerde oynadı?

1976'da Kemal Sunal ile Tosun Paşa filmiyle sinemaya adım attı. Ardından Atla Gel Şaban, Meraklı Köfteci ve Fahriye Abla gibi filmlerde önemli roller üstlendi. Hababam Sınıfı Merhaba'da edebiyat hocası Üçbuçuk Yusuf'u canlandırdı.

Zihni Göktay hangi dizilerde oynadı?

Zaman Mekan Makinesi'nde mucit, Kuruntu Ailesi'nde Bayram Efendi, Bizimkiler'de Muvaffak Bey ve Koçum Benim'de okul müdürü İsmail Bey rollerini oynadı.

Tuluat tiyatrosu nedir ve Zihni Göktay ile ilişkisi nedir?

Tuluat, oyuncuların metin ezberlemeden doğaçlama oynaması geleneğine dayanan geleneksel Türk tiyatrosu biçimidir. Zihni Göktay, bu geleneğin Türkiye'deki son temsilcilerinden biri olarak kabul ediliyordu.