Here There Are Blueberries: Bir Fotoğraf Albümü Broadway'de

16 Kasım 2026
Here There Are Blueberries: Bir Fotoğraf Albümü Broadway'de

Broadway'in bu sonbaharki en sessiz ama en çok konuşulan açılışlarından biri, bir müzikal ya da yıldız vitrini değil: tek bir fotoğraf albümünün hikâyesi. Moisés Kaufman ve Amanda Gronich'in yazdığı, Pulitzer Drama Ödülü finalisti Here There Are Blueberries, geçen hafta New York'taki Ethel Barrymore Tiyatrosu'nda Broadway galasını yaptı. Off-Broadway'de ve turnede büyük ilgi gören oyun, böylece New York'un en görünür sahnesine taşınmış oldu.

Oyun neyi anlatıyor?

Oyunun çıkış noktası gerçek bir belge. 2000'li yıllarda, eski bir Amerikalı askerin elindeki bir fotoğraf albümü Washington'daki ABD Holokost Anma Müzesi'ne ulaşır. Albümdeki fotoğraflar, Auschwitz'te görev yapan SS personelini gösterir; ancak beklenenin aksine kamp içinden değil, görev dışındaki anlardan: dinlenme tesisinde şarkı söyleyen, güneşlenen, gülüşen insanlar. Fotoğraflardan birinin altında "İşte yaban mersinleri" anlamına gelen bir not vardır. Oyunun adı da buradan gelir.

Here There Are Blueberries, albümü inceleyen arşivcilerin ve tarihçilerin çalışmasını adım adım izler. Seyirci, fotoğrafların kimleri gösterdiğini, nerede ve ne zaman çekildiğini ve bu sıradan görünen anların tarihin en karanlık suçlarından biriyle nasıl yan yana durduğunu sorgulayan bir araştırmanın içine çekilir. Oyun, şiddeti göstermek yerine onu mümkün kılan sıradanlığı görünür kılmayı seçer.

Kaufman ve Belgesel Tiyatro Geleneği

Moisés Kaufman, belgesel tiyatronun çağdaş dünyadaki en tanınmış isimlerinden biri. Kurucusu olduğu Tectonic Theater Project ile röportajlara, arşiv belgelerine ve gerçek tanıklıklara dayanan oyunlar üretiyor. Kaufman'ın The Laramie Project'i, Amerika'da bir nefret cinayetinin ardından kasaba halkıyla yapılan görüşmelerden kurulmuştu ve bugün hâlâ dünyanın pek çok yerinde okul ve topluluk tiyatrolarında sahneleniyor.

Here There Are Blueberries da aynı yöntemi izliyor: sahnede konuşulan sözlerin önemli bir bölümü gerçek belgelere, yazışmalara ve araştırma süreçlerine dayanıyor. Belgesel tiyatronun gücü burada ortaya çıkıyor; seyirci kurgu değil, kanıt karşısında olduğunu hissediyor.

Broadway Kadrosu

Broadway yapımında kalabalık bir topluluk rol alıyor. Öne çıkan isimler arasında şunlar var:

  • İki Tony ödüllü Michael Cerveris

  • Tony adayı Conrad Ricamora

  • Broadway'e ilk kez çıkan Brandon Flynn

  • Usta oyuncu Kathleen Chalfant

  • Albümü inceleyen arşivci Rebecca Erbelding'i canlandıran ve turnenin ardından Broadway'e ilk kez çıkan Delia Cunningham

Oyunculuk anlayışı, belgesel tiyatronun doğasına uygun olarak tek bir yıldız etrafında değil, her oyuncunun birden fazla karakteri üstlendiği bir topluluk çalışması üzerine kurulu.

Sahnede Bir Arşiv Odası

Oyunun sahne dili de konusuna uygun biçimde yalın. Seyirci büyük dekorlar ya da gösterişli efektler yerine fotoğrafların, belgelerin ve onları yorumlamaya çalışan insanların karşısında kalıyor. Albümdeki karelerin sahnede yansıtıldığı anlar, izleyiciyi bir müze ziyaretçisi ya da araştırmacı konumuna yerleştiriyor. Bu tercih, seyircinin bilgiye pasif biçimde maruz kalmasını değil, onu kendi gözleriyle tartmasını amaçlıyor. Oyun boyunca sık sık dile gelen soru da bu: Bir fotoğrafa baktığımızda gerçekte neyi görüyoruz, neyi görmüyoruz?

Eleştirmenlerin önemli bir kısmı, bu sadeliğin oyunu daha da etkileyici kıldığını vurguluyor. Seyirci, salondan çıktıktan sonra da uzun süre aklından çıkmayan bir sessizlikle baş başa kalıyor.

Neden Şimdi Broadway'de?

Oyun ilk olarak 2024'te New York Theatre Workshop'ta Off-Broadway'de sahnelenmiş, uzatmalarla oynamış ve ardından farklı şehirlerde turneye çıkmıştı. Broadway'e geçiş, bu tür bir metin için alışılmış bir yol değil. Broadway genellikle büyük müzikallerin ve yıldız oyuncuların vitrini olarak bilinir. Böyle bir sahnede, sınırlı bir süre için bir belgesel oyunun yer bulması, seyircinin tarih, hafıza ve sorumluluk üzerine düşündüren işlere hâlâ ilgi gösterdiğinin işareti olarak okunuyor.

Off-Broadway'de başlayıp Broadway'e taşınan yapımların nasıl bir yol izlediğini merak edenler, bu haftaki "Broadway Nedir?" rehberimize de göz atabilir.

Tarihle Yüzleşmenin Sahnedeki Karşılığı

Holokost üzerine yazılmış pek çok oyun ve film var. Here There Are Blueberries'i farklı kılan, seyirciyi "bunu kim yaptı?" sorusundan çok "bunu yapanlar nasıl bu kadar sıradan görünebiliyordu?" sorusuyla karşı karşıya bırakması. Bu soru, yalnızca geçmişle değil, bugünle de ilgili. Bu nedenle oyun, eleştirmenlerin yanı sıra eğitimciler ve tarihçiler arasında da tartışılıyor.

Broadway'e Gidemeyenler İçin

Böyle yapımların çoğu sınırlı sürelerle oynuyor ve yalnızca o şehirde, o haftalarda izlenebiliyor. Biz thehouseseat'te belgesel tiyatrodan klasik repertuvara uzanan sahne yapımlarını altyazıyla ekrana taşıyarak bu mesafeyi kısaltmaya çalışıyoruz. Çünkü bazı hikâyelerin yalnızca New York'ta oturan seyirciyle sınırlı kalmaması gerekiyor.

Sık Sorulan Sorular

Here There Are Blueberries neyi anlatıyor?

Oyun, Auschwitz'te görev yapan SS personelinin görev dışındaki anlarını gösteren gerçek bir fotoğraf albümünün ABD Holokost Anma Müzesi'ne ulaşmasını ve arşivcilerin bu albümü inceleme sürecini anlatıyor.

Here There Are Blueberries'i kim yazdı?

Oyunu Moisés Kaufman ve Amanda Gronich yazdı; Broadway yapımını Kaufman yönetiyor.

Oyun Broadway'de nerede oynuyor?

Here There Are Blueberries, New York'taki Ethel Barrymore Tiyatrosu'nda sınırlı bir süre için sahneleniyor.

Belgesel tiyatro nedir?

Belgesel tiyatro, röportajlar, arşiv belgeleri ve gerçek tanıklıklar gibi kaynaklardan yola çıkarak kurulan bir tiyatro türüdür. The Laramie Project ve Here There Are Blueberries bu türün bilinen örneklerindendir.


Partager